رئیس کمیسیون رقابتپذیری، خصوصیسازی و سلامت اداری اتاق ایران معتقد است موضوع مغفول مانده در مبارزه با فساد فرافکنی مجموعه دولتها و مسئولان نسبت به ایجاد بسترهای و موقعیتهای شکلگیری فساد، رانت و… در کشور است. حسن فروزان فرد میگوید:« سؤال مهمی که در بحث شکلگیری فساد و رانت در کشور وجود دارد این است که آیا بسترهای این موضوع به دلیل عملکرد مردم عادی، بخش خصوصی و… به وجود میآید یا اینکه این اتفاقات حاصل بیبرنامگی برنامه ریزان و مسئولان و اشتباهات آنها است که زمینههای فساد را در کشور فراهم میکند و بههمریختگیهایی را شکل میدهد که به انواع فساد منجر میشود؟»
او با اشاره به اینکه عدم تعادل و پیچیدگیهایی که در نظام عمومی اداره کشور اتفاق میافتد و در المانهای اقتصاد کلان کشور همچون نرخ ارز، نرخ تورم، مالیات، اندازه صادرات و واردات و… دیده میشود، گفت:« هنوز بهاندازه کافی مشخص نیست چگونه تحولات کلان اقتصادی و تعاملات بینالمللی ما تبدیل به موقعیتهایی برای تولید فساد، تولید رانت، ویژه خواری، امضای طلایی و… میشوند و چه سهمی این متغیرها در شکلگیری موضوع و درزمینهٔ سازیها دارند؛ اما نکته مهم این است که باید این موضوع تعیین تکلیف شود تا متوجه شویم که کانالهای فساد ساز از کجا منشأ میگیرند. توجه داشته باشید که اگر شما بهعنوان مدیران رأس کار، بازیها را به هم بزنید و قواعد را بشکنید زمینه قاچاق روبهداخل و خارج، انواع فساد و… را فراهم میکنید. »
این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران بابیان اینکه هماکنون زمینههای ایجاد فساد در کشور ما وجود دارد ولی بهجای از بین بردن این موقعیتها دائم فعال اقتصاد و مردم خطاب قرار میگیرند که اجازه فساد ندارند، میگوید:« شرایط کنونی ما مثل این است که سر هر چهارراهی دکههایی برای فروش انواع مواد مخدر وجود دارد و برای فروش آن تبلیغات گستردهای در سطح شهر دیده میشود ولی بعد به خانوادهها بگوییم کسی نباید از این مواد مخدر استفاده کند! اگر قرار است کسی استفاده نکند پس چرا دکهها جمعآوری نمیشوند؟ در مورد فساد هم همین است چرا باریشههای شکلگیری فساد در کشور برخورد صورت نمیگیرد و اصلاً فضای ایجاد فساد از بین برده نمیشود؟»
رئیس کمیسیون رقابتپذیری، خصوصیسازی و سلامت اداری اتاق ایران ادامه میدهد:« مشکل اصلی اینجا است که ما نمیخواهیم باور کنیم که در فضایی که المانهای اصلی اقتصاد کلان دچار بیقاعدگی و بههمریختگی باشند چقدر زمینههای تولید فساد و شکلگیری نطفه فساد فراهم میشود و نمیخواهیم مسئولیت این شرایط را بر عهده بگیریم و آن را اصلاح کنیم، بنابراین فرافکنی میکنیم و شرایط انتشار ویروس بیش از گذشته فراهم میشود و بعد از مدتی که ویروس بهصورت گستردهای پخش شد با برخوردهای سلبی به دنبال حل ماجرا میرویم و به فکر مبارزه میافتیم درحالیکه با نظارت و رفتارهای پیشگیرانه اصلاً نباید اجازه شکلگیری فساد را میدادیم. متأسفانه ما در فرایند مبارزه با فساد تنها روی برخورد با مفسدان متمرکز هستیم درحالیکه باید به فکر پیشگیری باشیم. به نظرم همین تفکر است که باعث شده ما در هر دورهای شاهد شکلگیری پروندههای فساد چندین و چند هزار میلیارد تومانی باشیم و تعدد آنها به بیتفاوتی مردم منجر شده است.»
او بابیان اینکه حتی شاهدیم که فساد در بخشهایی رسوبکرده و حتی قبح آن در سطوحی ریخته است، گفت:« متأسفانه بخشی از مردم عادی، فعالان اقتصادی و… هماکنون درگیر رفتارهایی شدهاند که فسادآلود است ولی اصلاً آن را رانت و فساد نمیدانند و به عرف بدل شده است. مثلاینکه شما وقتی برای کار اداری مراجعه میکنید درصدهایی را بهعنوان شیرینی و… برای افراد کنار میگذارید، این خود فسادی است که دیگر در جامعه عادی شده است.»
